نا محدود

قدر تو به اندازه ی صبر توست و رازهایت نهفته در صبرهایت ، اصلا تو آمده ای که صبر کنی..

نا محدود

قدر تو به اندازه ی صبر توست و رازهایت نهفته در صبرهایت ، اصلا تو آمده ای که صبر کنی..

نا محدود

همانا به یاریِ اراده، باید از شر تفکر فانی رها شد.. «استیو تولتز»

دنبال کنندگان ۱ نفر
این وبلاگ را دنبال کنید
پیوندها

وزارت علوم در بیراهه!

به گزارش خبرگزاری فارس از بجنورد فرشید پورشهابی، استادیار گروه علمی اقتصاد دانشگاه بجنورد در یادداشتی که روز گذشته در حاشیه سفر وزیر علوم به مرکز خراسان شمالی در اختیار این وزیر کابینه دوازدهم گذاشت با اشاره به برخی از مشکلات فعلی آموزش عالی و وزارت علوم آورده است: وظیفه اصلی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور فراهم نمودن سرمایه انسانی و دانش فناوری موردنیاز کشور جهت فراهم نمودن زمینه‌های رشد اقتصادی تعریف‌شده است، اما شاهد آن هستیم که وزارت علوم در هر دو زمینه در بیراهه قرارگرفته است.
متن کامل یادداشت این استادیار دانشگاه دولتی بجنورد به شرح زیر آمده است.

بخش زیادی از تفاوت‌های درآمدی بین کشورها و همچنین کیفیت زندگی مردم در کشورهای مختلف دنیا مربوط به اختلاف سطح رشد اقتصادی کشورها در طول زمان است و یکی از عوامل اصلی رشد اقتصادی کشورها رشد سطح بهره‌وری آنها است که می‌تواند در طول زمان سطح کیفیت زندگی مردم کشور را کاملاً بهبود بخشد.

در این راستا دو عامل کلیدی در افزایش سطح بهره‌وری کشورها، سرمایه انسانی و دانش فناوری می‌باشند که می‌توانند با افزایش سطح بهره‌وری کشور رشد اقتصادی و کیفیت زندگی بالاتری را برای کشور به همراه آورد. در این راستا وظیفه اصلی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی کشور فراهم نمودن سرمایه انسانی و دانش فناوری موردنیاز کشور جهت فراهم نمودن زمینه‌های رشد اقتصادی تعریف‌شده است. اما شاهد آن هستیم که وزارت علوم در هر دو زمینه در بیراهه قرارگرفته است.

متأسفانه حوزه آموزش از حوزه‌های مظلوم در کشور می‌باشد و سیاست‌گذاری نادرست وضع نامناسبی را برای آن به وجود آورده است. در بخش آموزش با مشکلاتی چندوجهی روبرو می‌باشیم که کلیت آموزش دانشگاهی را زیر سؤال برده است.

آموزش بایستی منجر به شکل‌گیری سرمایه انسانی شود. یکی از مشکلات کشور این است که فارغ‌التحصیل دانشگاهی به‌عنوان سرمایه انسانی تعریف می‌شوند، اما باید این نکته را در نظر گرفت که سرمایه انسانی از ترکیب دانش و مهارت به وجود می‌آید. بخش مهارت از قسمت‌های در نظر گرفته نشده در برنامه‌های آموزش کشور است که منجر به آن می‌شود که خروجی دانشگاه‌ها افراد صرفاً دارای مدرک دانشگاهی باشد و نه سرمایه انسانی و این موضوع هزینه بسیار زیادی را به کشور تحمیل می‌نماید. البته برای این موضوع ممکن است استثنا وجود داشته باشد، اما کلیت سیستم آموزشی با این مشکل روبرو است.

یکی دیگر از وجوهی که کلیت آموزش دانشگاهی در ایران را زیر سؤال برده است، توسعه بدون آینده‌نگری و بیش‌ازحد آموزش عالی در کشور و شکل‌گیری تعداد بسیار زیادی بنگاه‌های فروش مدرک تحصیلی می‌باشد. توسعه افسارگسیخته ظرفیت دانشگاه‌ها در دوره‌های گذشته که می‌توان آن را خیانت بزرگ به آموزش عالی و منابع کشور باهدف کمتر نشان دادن ناکارایی‌های عملکردی اقتصادی همراه با نرخ بیکاری بالا در کشور دانست، سبب نابودی پایه‌های آموزش در کشور شده است.

به‌گونه‌ای که امروزه دانشگاه‌ها برای جذب دانشجو به دلیل وجود ظرفیت‌های مازاد در سیستم آموزش عالی اقدام به رقابت ناسالم می‌نمایند و برگزاری کنکور نمایشی و فاقد هرگونه کف علمی مبتنی بر رتبه‌بندی افراد منجر به راه‌یابی افرادی که حداقل‌های سطح بهره‌وری برای ورود به دانشگاه‌ها را ندارند می‌شود، که این موضوع سطح آموزش عالی کشور را با کاهش جدی روبرو نموده است و این مسئله کارکرد اصلی دانشگاه را با مشکل مواجه نموده است و دانشگاه‌ها برای داشتن دانشجو در برخی رشته‌ها به هر شیوه‌ای دست می‌زنند.

بعد دیگری که کلیت آموزش عالی کشور را زیر سؤال می‌برد، هزینه‌های بالایی است که افراد برای هیچ می‌پردازند که اگر هزینه‌های فرصت آن نیز در نظر گرفته شود، هزینه‌های بسیار بالایی را به کشور و مردم تحمیل می‌نماید و به دلیل آنکه امکان شکل‌گیری سرمایه انسانی در اکثر فارغ‌التحصیلان وجود ندارد، عمدتاً در پایان تحصیلات امکان جذب به بازار کار را نداشته و این موضوع نقش دانشگاه را به نگهداری افراد جهت کاهش نرخ بیکاری تنزل می‌دهد.

این موضوع باوجود سرفصل‌های غیرکاربردی دروس و عدم توجه به برگزاری انواع کارگاه‌های آموزش مهارت و تعریف نمودن دروس فاقد کاربرد بیش‌ازحد تشدید شده است. بنابراین هزینه‌های شکل‌گرفته توسط دولت جز افزایش سطح ناکارایی‌ها و هدر دادن بیشتر منابع کشور و هدر دادن زمان افراد نتیجه‌ای نداشته و سطح بهره‌وری کشور همچنان رو به نزول خواهد بود و توسعه اقتصادی در کشور رخ نخواهد داد و این موضوع نیازمند بازنگری اساسی در رویکردهای آموزشی وزارت علوم می‌باشد.

این موضوع در مقاطع تحصیلات تکمیلی به‌مراتب بدتر می‌باشد و وجود انواع بنگاه‌های فروشنده مدرک تحصیلات تکمیلی اعتبار مدارک دانشگاهی را در سطح جامعه کاملاً از بین برده است. زیرا نقش اصلی آموزش عالی به‌عنوان غربالگر افراد دارای بهره‌وری پایین و افراد دارای بهره‌وری بالا به‌طورکلی از آن گرفته‌شده است که این موضوع کشور را با مشکلات جدی در حال و آینده روبرو خواهد نمود. افرادی که مدارک خود را از بنگاه‌های فروش مدرک خریداری کرده‌اند و فاقد هرگونه صلاحیت علمی و دارای بهره‌وری پایین می‌باشند، با جذب در دستگاه‌ها و یا به‌دست آوردن انواع پست‌های مدیریتی عدم بهره‌وری خود را به دستگاه‌های مختلف و کشور تحمیل می‌نمایند و هزینه ناکارایی‌های آنها توسط کشور پرداخت خواهد شد.

این افراد به دلیل عدم تخصص و دانش کافی به کنار زدن دیدگاه‌های علمی پرداخته و هزینه ناکارایی را در سطح کشور تشدید خواهند نمود. نمونه افراد فوق را می‌توان مدیرانی دانست که مطالعات علمی و تخصص را به دلیل نداشتن دانش کافی فاقد کاربرد دانسته و صرفاً مبتنی بر نظرات غیرعلمی و ناکارا و غیرتخصصی به مدیریت مجموعه زیردست خود می‌پردازند.

در حوزه پژوهش نیز در دانشگاه‌های کشور با مشکلات اساس روبرو می‌باشیم. متأسفانه کمی نگری مشابه با بخش آموزش در بخش پژوهش نیز برقرار می‌باشد. مشکل اصلی در بخش پژوهش اهداف کمی وزارت علوم در دست‌یابی به رتبه اول منطقه ازنظر علمی می‌باشد که ملاک این موضوع شمارش تعداد مقاله‌های منتشرشده بدون در نظر گرفتن مولد بودن یا نامولد بودن آنها می‌باشد.

رشد تعداد پژوهش‌های غیر مولد به‌هیچ‌عنوان نشان‌دهنده رشد علمی کشور نبوده و نمودی در اقتصاد کشور نخواهد داشت، بلکه فقط درآمدی را برای پژوهشگر ایجاد نموده به قیمت هزینه‌های ناکارایی آن که به بودجه کشور تحمیل خواهد شد.

هزینه‌هایی که توسط دولت در حوزه‌های پژوهش‌های غیر مولد در کشور صورت می‌گیرد، عملاً هدر دادن منابع کشور می‌باشد و به دلیل پرهزینه و زمان‌بر بودن پژوهش‌های مولد و سیاست‌های غلط وزارت علوم مبنی بر کمی نگری و تولید مقاله بدون در نظر گرفتن مولد بودن آن شاهد شکل‌گیری صنعت تولید مقاله و پایان‌نامه در دانشگاه‌های کشور می‌باشیم، که عملاً تاراج منابع ملی را برای هیچ به همراه دارد. نتیجه سیاست فوق تبدیل‌شدن اساتید دانشگاه به دستگاه چاپ مقاله‌های غیرکاربردی است که منجر به دانش فناوری نخواهد شد و هیچ مشکلی از مشکلات کشور را حل نخواهد کرد.

در شرایط کمبود منابع مالی تخصیص هرگونه اعتبار مالی به پژوهش‌هایی که به‌هیچ‌عنوان مشکلات کشور را مدنظر قرار نداده است، عملاً هدر دادن منابع کشور است که بایستی هرچه سریع‌تر جلوی این موضوع گرفته شود. در حال حاضر کشور بیش از هرزمانی نیازمند تولید و پژوهش‌های مولد است.

بنابراین دولت بجای افزایش بودجه پژوهشی بایستی اطمینان حاصل نماید که بودجه پژوهشی دانشگاه‌ها صرف مقاله‌های نامولد فاقد ارزش‌آفرینی برای کشور نشود. در حال حاضر بسیاری از پایان‌نامه‌های دانشجویی و تشویقی‌های مقاله‌ها، انواع همایش‌ها و کنفرانس‌های داخلی و خارجی فاقد هرگونه ارزش‌آفرینی برای کشور بوده و تخصیص نادرست منابع به‌حساب می‌آید.

در این راستا دولت بایستی در سیاست‌گذاری وزارت علوم فقط از پژوهش‌هایی حمایت مالی نماید که تقاضامحور می‌باشد، دارای متقاضی بوده و برای رفع حداقل یکی از مشکلات کشور طراحی‌شده باشد و سایر پژوهش‌های صورت گرفته برای امتیاز، ارتقا، پول و نمایش را از حمایت‌های مالی به‌صورت کامل خارج نماید.تا زمانی که این مسئله رخ نداده است نمی‌توان انتظار تحول بهره‌وری از طریق دانش فناوری را در کشور داشت.

در این زمینه دولت می‌تواند با طراحی مکانیسم تأمین مالی بخشی از هزینه‌های طرح‌های مولد با بخش خصوصی و سازمان‌های دولتی زمینه همکاری بین بخش خصوصی و سازمان‌های دولتی را با دانشگاه‌ها فراهم نماید و با قطع هرگونه حمایت مالی از فعالیت‌های پژوهشی غیر مولد، ناکارایی حاصل از این بخش را کنترل نماید که عملاً هزینه‌های تحقیقات به سمت پژوهش‌های بنیادی و مولد انتقال یابد.

عدم‌تغییر در سیاست‌های فوق منجر به آن خواهد شد که درنهایت در رشد تعداد مقاله‌های غیر مولد رتبه اول جهان را کسب نموده و ضمن داشتن توهم رشد علمی هیچ نمودی از هزینه‌های هنگفت حمایتی دولت در حوزه پژوهش در تولیدات کشور مشاهده نشود و ازنظر فناوری با دنیا فاصله فراوان داشته باشیم.

انتهای پیام/

منبع

نظرات  (۱)

  • علی علیزاده
  • سلام اگر خواستید dadnazan.blog.irرا دنبال کرده و تیبادل لینک کنیم و http://dadnazan.ir/
    ببینید
    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    تجدید کد امنیتی